Robert Bresson: Kieszonkowiec - Recenzja

Boć karta tytułowa Kieszonkowca (1959) Roberta Bressona informuje bez zwłoki (i dosyć pretensjonalnie) - „Film, który państwo zobaczą, nie jest kryminałem. Usiłowaliśmy przedstawić, używając obrazu i dźwięku, tragedię młodego mężczyzny, którego słabość charakteru pchnęła do kradzieży. Ta przygoda połączyła jednak dwie istoty, które w przeciwnym razie, może nigdy by się nie spotkały” - jako widz, już wiem: dictum francuskiego reżysera to hymn pochwalny ku sile miłości.
REKLAMA
Spoilery.

Piąty pełnometrażowy obraz twórcy Na los szczęścia, Baltazarze, rozpoczyna się sceną, w której jego tytułowy bohater - Michel, urzeczywistnia swój minimum drugi rabunek. Atoli wszak uchwycony przez stróży prawa - z braku dowodów wypuszczony na wolność, kontynuuje swoją aferalną drogę. Jego decyzja staje się klarowna już za chwilę - poprzez rozmowę z funkcjonariuszem policji:
 - Moim zdaniem osobom zdolnym, inteligentnym, obdarzonym geniuszem, a więc niezbędnym społeczeństwu wolno złamać prawo, żeby wyrwać się z nędzy.
-  Groźna teoria.
-  Społeczeństwo by na tym skorzystało.
-  A kto wskaże tych nadludzi?
-  Oni sami, ich sumienie.
-  A zna pan kogoś, kto nie uważa się za lepszego od innych?
-  Gdy zdobędą niewielkie środki, przestaną kraść.
-  Wątpię. Marzą się panu pożyteczni złodzieje. Świat stanąłby na głowie.
-  W takim świecie już żyjemy. Trzeba go postawić na nogi.

Filozoficzny bodziec, który pcha Michela do bezprawia, jest w duchu np. Tako rzecze Zaratustra. (Idea nadczłowieka). Nie oznacza to wszak, iż film i tenże utwór literacki są sobie wielce zbieżne. Bądź co bądź, Nietzsche beszta chrześcijaństwo, Bresson - czci je. Bezbrzeżna oraz bezinteresowna miłość, jaka cechuje Jeanne, a więc znajomą protagonisty wobec niego, ewokuje choćby ewangelię św. Łukasza: „Wy natomiast miłujcie waszych nieprzyjaciół, czyńcie dobrze i pożyczajcie, niczego się za to nie spodziewając [...] Bądźcie miłosierni, jak Ojciec wasz jest miłosierny”.

Clou filmu nie jest wszak całkowicie wygrane. Broń Boże. Gargantuiczny narcyzm Michela nie pozwala uwierzyć w jego finalną przemianę - nie na długo („kocham wyłącznie siebie” - wyznaje). Dlatego zaś, że obraz sugeruje, iż miłość wszystkiemu podoła, jest  irytujący. Choć odrobina cynizmu byłaby zbawienna.

Pod sam koniec obrazu Michel daje się złapać. Pomimo że podejrzewa, iż jego następna ofiara jest „wabikiem policyjnym”, decyduje się ją okraść: trafia za kratki. (Chce tego?). Z uwagi na fakt, iż odpowiedź jest niejednoznaczna, film zyskuje - brakuje mu wszak oręża dociekliwości, na dłuższą metę. Znakomita racja z Sądu polubownego Menandra głosi: „Każdemu człowiekowi dali dowódcę w postaci jego charakteru. Ten wszechobecny strażnik niszczy jednego człowieka, gdy nie potrafi go odpowiednio wykorzystać, a zbawia innego. To jest nasz Bóg, to jest źródło powodzeń i niepowodzeń każdego człowieka”.

Bresson zauważa istotność charakteru. (Odnosi się do niego ww. karcie tytułowej). W  opinii autora Ucieczki skazańca może ulec on wszak zmianie, nie jest więc Bogiem. W Kieszonkowcu ten (Bóg) objawia się w miłości do przestępcy. W związku z tym jest nieprzewidywalny. Niestety, reżysera nie zajmuje ten temat.

Kieszonkowiec to film, który opiewa w zestaw ciekawych idei. Tym bardziej toteż frustruje, gdy nie są one wystarczająco rozwinięte. Inaczej jest, aliści z tytułowym „zajęciem” Michela. Gdy obraz orbituje wokół aktu kradzieży, staje się elektryzujący. Każdy ekranowy rabunek - czy to w Paryski metrze, czy to gdziekolwiek indziej, cechuje napięcie oraz fachowość (nawiasem mówiąc takoż reżysera, jak i złodziei). Ponieważ zaś wraz z czasem zwiększają się osobliwe umiejętności protagonisty, ulegają zmianom także kradzieże. Poprzez to film pozostaje świeży i frapujący.

Choć Bresson odżegnuje się od kryminalnych korzeni, jego obraz ma swoje highlighty, gdy do nich sięga. Wówczas jest, albowiem najbardziej precyzyjny, podczas kiedy w pozostałych przypadkach przypomina Boga - jest niekonkretny.  Z tej racji można jowialnie sparafrazować TWÓRCĘ... (Bressona rzecz jasna) -  Ta przygoda połączyła jednak dwie istoty, które w przeciwnym razie, może nigdy by się nie spotkały... a może tak.
  
PRZECZYTAJ JESZCZE
REKLAMA

Kalendarz Wydarzeń / Koncertów / Imprez w Polsce





Szanowny Czytelniku!

Przypominamy podstawowe informacje z zakresu przetwarzania danych dostarczanych przez Ciebie podczas korzystania z naszych serwisów.
Zamykając ten komunikat (kliknięcie w przycisk "Przejdź Dalej" lub "X"), zgadzasz się na wskazane poniżej działania.


Stosowanie plików cookies i innych technologii

Wraz z naszymi partnerami stosujemy pliki cookies (ciasteczka) i inne pokrewne technologie, które mają na celu:
- Zapewnienie bezpieczeństwa podczas korzystania z naszych stron
- Ulepszenie świadczonych przez nas usług poprzez wykorzystanie danych w celach analitycznych i statystycznych
- Poznanie Twoich preferencji na podstawie sposobu korzystania z naszych serwisów
- Wyświetlanie spersonalizowanych reklam, które odpowiadają Twoim zainteresowaniom

Zakres wykorzystywania plików cookies możesz określić w ustawieniach Twojej przeglądarki. Bez wprowadzenia zmian ustawień, informacje w plikach cookies mogą być zapisywane w pamięci Twojego urządzenia.


Administratorzy danych

Administratorem tych danych jesteśmy my, czyli Twoje-Miasto Sp. z o.o., ul. Legionów 57A 86-300 Grudziądz jak również nasi Zaufani Partnerzy z którymi współpracujemy. Najczęściej ta współpraca ma na celu dostosowywanie reklam, które widzisz na naszych stronach do Twoich potrzeb i zainteresowań oraz wykonywanie różnych badań mających na celu polepszanie usług internetowych i dostosowywanie ich do potrzeb użytkowników. Szczegółowe informacje dotyczące administratorów znajdują się w Polityce Prywatności.


Jak wykorzystujemy Twoje dane

W ramach świadczonych przez nas usług staramy się wyświetlać reklamy odpowiadające Twoim zainteresowaniom, które dotyczą naszych produktów oraz produktów klientów korzystających z naszych usług reklamowych (marketing bezpośredni). W tym celu wykorzystujemy informacje zapisywane w plikach cookies, które otrzymujemy podczas korzystania z naszych stron. Nasze działania podejmowane są zgodnie z obowiązującym prawem w ramach tzw. uzasadnionego interesu administratora danych, ponieważ chcemy, by wszystkie nasze usługi, w tym wyświetlane reklamy, były najlepiej dopasowane do potrzeb użytkownika.


Wykorzystywanie Twoich danych przez naszych partnerów

Podobne działania w celach marketingowych podejmują nasi Zaufani Partnerzy, którym udostępniamy powierzchnię reklamową na naszych stronach. Wśród Zaufanych Partnerów znajdują się dostawcy technologii reklamowej, sieci reklamowe, domy mediowe, agencje interaktywne oraz reklamodawcy.
Nasi partnerzy gromadzą i wykorzystują informacje określające Twój sposób korzystania z naszych serwisów. Dzięki temu wyświetlają reklamy najbardziej dopasowane do uzyskanych informacji oraz udostępniają je innym podmiotom wyświetlającym lub zlecającym reklamę w Internecie.
W związku z reformą prawa ochrony danych osobowych nasi partnerzy potrzebują Twojej zgody na działania, których dokonują na naszych stronach. W przypadku jej udzielenia nasi partnerzy będą mogli, w ramach uzasadnionego interesu, wykorzystać Twoje informacje także dla celów analitycznych służących ocenie skuteczności podejmowanych działań marketingowych.
Pamiętaj, że ewentualna zgoda jest Twoją dobrowolną decyzją, natomiast brak jej udzielenia może wpłynąć na Twój komfort korzystania z naszych serwisów. Reklamy nieodpowiadające zainteresowaniom użytkownika są nie tylko nieatrakcyjne, ale i drażniące dla odbiorcy.

Zgodę możesz udzielić poprzez zamknięcie tego komunikatu (kliknięcie w przycisk "Przejdź do serwisu" lub "X"). Udzieloną zgodę możesz w każdej chwili wycofać, co jednak nie będzie równoznaczne z tym, że korzystanie z tych informacji do czasu wycofania zgody było niezgodne z prawem.


Jakie masz prawa?

Masz pełne prawo do zgłoszenia podmiotowi wykorzystującemu Twoje dane osobowe żądania dostępu do tych informacji, ich poprawiania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania. Pamiętaj jednak, że nie w każdym przypadku możliwe jest zrealizowanie Twoich praw w odniesieniu do informacji zapisanych w plikach cookies.

Więcej szczegółów znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.